News

Protokół z posiedzenia Rady Artystycznej dot. MFF Oblicza Tradycji

Protokół z posiedzenia Rady Artystycznej 41. Międzynarodowego Festiwalu Folkloru „Oblicza Tradycji” w Zielonej Górze w dniach 23 -29 lipca 2017 roku.
Rada Artystyczna w składzie:
Henryk Dumin – antropolog kultury, folklorysta, przewodniczący,
Anna Szotkowska – muzykolog, specjalista muzyki tradycyjnej, redaktor audycji o folklorze w Polskim Radiu
Michalina Wojtas – choreograf, członek Rady Artystycznej Polskiej Sekcji CIOFF
Wiktor Sędziński – muzyk
zapoznała się z prezentacjami ośmiu zespołów folklorystycznych z Białorusi, Czech, Gruzji, Turcji, Serbii i Polski. Zaproszone zespoły były gościem Lubuskiego Zespołu Pieśni i Tańca, który był gospodarzem festiwalu.
Wśród zespołów były dwa zespoły dziecięce oraz zespoły młodzieżowe i dorosłe.
Zespoły uczestniczące w konkursie festiwalowym przedstawiały programy sceniczne oparte na treściach tradycji rodzimych regionów i krajów pochodzenia w różnym stopniu nawiązując do wymogów regulaminu. Wyjątkiem był Państwowy Zespołu Tańca KHORUMI z Batumi w Gruzji, który zawodowo zajmuje się działalnością artystyczną.
W każdym z zaprezentowanych widowisk pojawił się element tradycyjnego obrzędu i zwyczaju wzbogacony o tańce oraz muzykę. Widzowie Festiwalu mieli okazję zapoznać się również z różnorodnymi formami strojów oraz rekwizytów.
ZESPÓŁ „KURPIE ZIELONE” z Białegostoku (Polska)
Zespół przedstawił w formie stylizowanej fragment „Wiosny na Podlasiu”, oraz obrzędy inspirowane obrzędami rodzinnymi: „Zrękowiny” i „Wesele”. Na uwagę zasługuje wykonanie dwóch tańców oberka i powolniaka z zachowaniem stylu ludowego.
ZESPÓŁ „GEMANINA” z Mińska (Białoruś)
W swoim programie grupa przedstawiła zestaw pieśni oraz fragment obrzędu żniwnego. Walorem widowiska był bardzo wysoki poziom wokalny w wykonaniu tradycyjnych pieśni. Wykonawcy wystąpili w zróżnicowanych, indywidualnych strojach. W kapeli pojawiły się tradycyjne instrumenty między innymi: cymbały, dudy i piszczałka – dutka.
ZESPÓŁ DETSKY FOLKLORNI SOUBOR „OSTRAWIĆKA” z Frydek -Mistek (Czechy)
Grupa przedstawiła zabawy i tańce dzieci oparte na tradycjach morawsko – śląskiego pogranicza. Pokazany program zawierał elementy tańców z ich regionu, którym towarzyszyła muzyka w składzie: skrzypce (prym, sekund), cymbały, kontrabas, flet prosty. Na uwagę zasługuje spontaniczność młodych wykonawców umiejętnie przygotowanych do realizacji widowiska.
PAŃSTWOWY ZESPÓŁ TAŃCA „KHORUMI” z Batumi (Gruzja)
Grupa zawodowych tancerzy wykonała zestaw dynamicznych popisów tanecznych będących przykładem opanowania wyjątkowych umiejętności ruchowych. Na wielkie uznanie zasługuje zestaw tradycyjnych instrumentów: duduki, pandury, dudy, dhole, piszczałka – salamura towarzyszących spektaklowi. Występ zespołu wywarł duże wrażenie na publiczności.
LUBUSKI ZESPÓŁ PIEŚNI I TAŃCA IM. L. FIGASA z Zielonej Góry (Polska)
Wielopokoleniowa grupa zespołu przedstawiła formy zabaw związanych z wiosenną obrzędowością: topienie marzanny i chodzenie z gaikiem. W widowisku przedstawiono również „Wołowe wesele” (fragment „ Króla pasterzy”). Program zawierał elementy oparte na tradycjach trzech regionów: Górnego Śląska, Lubelszczyzny i Kujaw. Dziecięce ubrania zostały prawidłowo dostosowane do wieku wykonawców. Jako gospodarz festiwalu zespół wystąpił poza konkursem.
ZESPÓŁ TAŃCA LUDOWEGO SARIYER BELEDIYESI HALK DANSLARI TOPLULUGU z Besiktas Istanbul (Turcja)
Zespół przedstawił charakterystyczne tańce dla różnych regionów Turcji, z fragmentami wesela. Na ogromną uwagę zasługują tradycyjne instrumenty wchodzące w skład kapeli: baglama, buzuki, may, klarnet, kemencze, davoul. W widowisku przedstawiono również fragment tradycyjnych zapasów güres z terenu Tracji wpisanego na światową listę dziedzictwa kulturowego UNESCO. Uwagę zwracało wysokie zaangażowanie emocjonalne tancerzy.
ZESPÓŁ „MAŁY HAŚNIK” z Żabnicy (Polska)
Grupa dziecięco-młodzieżowa przedstawiła jednolity program tańców, śpiewów i muzyki swojego regionu. Obejmował on między innymi zabawy dziecięce – grupy młodszej oraz tańce grupy młodzieżowej. W skład kapeli towarzyszącej prezentacji wchodziły heligonki.
ZESPÓŁ „MLADOST FUTOG” z Futog (Serbia)
Grupa swój pokaz oparła o fragment obrzędu weselnego i codziennego życia wsi. Na szczególne podkreślenie zasługuje trzykrotnie zmieniany strój kobiet oraz zgodny z tradycją taniec. Całe widowisko było opowieścią o serbskiej wspólnocie zintegrowanej wokół tańca, śpiewu i muzyki.
Po obejrzeniu pokazów scenicznych i przeprowadzeniu spotkań konsultacyjnych z kierownikami i choreografami zespołów Rada Artystyczna dokonała podziału zespołów na kategorie: zespołów dziecięcych i dorosłych.
W kategorii zespołów dziecięcych przyznano dwie równorzędne nagrody w wysokości po 1000 złotych:
DZIECIĘCEMU ZESPOŁOWI „OSTRAWIĆKA” z Frydek -Mistek ( Czechy)
ZESPOŁOWI „MAŁY HAŚNIK” z Żabnicy ( Polska)
W kategorii zespołów dorosłych przyznano następujące nagrody:
– dwie równorzędne I nagrody w wysokości po 1000 euro
ZESPOŁOWI „MLADOST FUTOG” z Futog (Serbia)
ZESPOŁOWI TAŃCA LUDOWEGO „SARIYER BELEDIYESI HALK DANSLARI TOPLULUGU” z Besiktas Istanbul ( Turcja)
– dwie równorzędne II nagrody w wysokości po 500 euro
ZESPOŁOWI „GAMANINA” z Mińska (Białoruś)
PAŃSTWOWEMU ZESPOŁOWI TAŃCA „KHORUMI” z Batumi (Gruzja).
Stwierdzamy wysoki poziom zaangażowania wykonawców w realizację przedstawionych programów. Podkreślamy potrzebę głębszego penetrowania pokładów własnych tradycji i szerszego wykorzystywania motywów zwyczajowych i obrzędowych przy konstruowaniu widowisk scenicznych. Przedstawione tańce i muzyka powinny bezpośrednio nawiązywać do dziedzictwa tradycji, nie stanowić tylko okazji do potęgowania efektów widowiskowych. Odniesinie do prawdy kulturowej stanowiło główny wyznacznik przy ocenie konkursowej zgodny z założeniem Konwencji UNESCO z 2003 roku w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Przyjęta idea konkursowa wzmacnia poczucie tożsamości kulturowej i wskazuje na bogactwo tradycji.
Z satysfakcją zauważamy dalszy rozwój formuły festiwalowej. Prezentacje pierwszego dnia odbyły się na terenie skansenu Muzeum Etnograficznego w Ochli. Naturalne otoczenie i liczny udział publiczności stworzyło wyjątkowo udane tło spotkań z zespołami.
Wskazujemy na :
– potrzebę umieszczenia w regulaminie w & 5 wymogu umieszczenia opisu prezentowanego programu, nazw tańców i nazw tradycyjnych instrumentów,
– unikanie nadmiernego makijażu tancerzy, sztucznych paznokci oraz współczesnych ozdób ( kolczyki, bransoletki itd.),
– unikanie instrumentów obcych tradycji ludowej takich jak np. akordeon, którego obecność zazwyczaj niweluje wartości wokalne śpiewaków i zagłusza pozostałe tradycyjne instrumenty,
– dostosowywanie tonacji do wiekowych możliwości dzieci i młodzieży.
W przyszłorocznym doborze wykonawców sugerujemy uwzględnienie w miarę możliwości wyłącznie grup zajmujących się amatorsko kultywowaniem tradycji, a nie zespołów zawodowych.
Inicjatywa organizacji festiwalu znacząco wpływa na uatrakcyjnienie oferty turystycznej i kulturalnej regionu, a jego mieszkańcom przyczynia okazji do obcowania z unikalnymi zjawiskami artystycznymi.
Członkowie Rady Artystycznej dziękują uczestnikom za udział w festiwalu, a Samorządowi Województwa za wolę podtrzymywania tej cennej kulturowo inicjatywy. Dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego kolejną edycję festiwalu można było zaoferować wielotysięcznej publiczności, która zapoznała się z bogactwem rodzimych i obcych tradycji.
Dziękujemy Dyrektorowi i Pracownikom Regionalnego Centrum Animacji Kultury w Zielonej Górze za sprawną organizację i stworzenie wyjątkowo przyjaznej atmosfery. Pragniemy osobno podziękować prowadzącemu koncerty Panu Jarosławowi Janikowi Harnasiowi za przekazywane refleksje z dozą góralskiego humoru. Treść zapowiedzi skłaniała do okazywania szacunku drugiemu człowiekowi i dziedzictwu jego kultury.
RADA ARTYSTYCZNA